جیگارو کانو در سن 22 سالگی و در سال 1932 سبک جدیدی را در دنیای ورزشهای رزمی ابداع کرد که بعدها با نام جودو شناخته شد. در ادامه به تاریخچه این رشته در جهان و ایران آشنا می شوید.

ورزش «جودو» یکی از ورزشهای قدیمی در کشور ژاپن و بنیانگذار آن استاد "جیگارو کانو" است. واژه "جودو" از ترکیب دو کلمه "جو" به معنای ملایمت ، و واژه "دو" به معنی اصل و یا روش است.لغت"جو" از ورزش «جوجیتسو» مشتق شده که توسط سامورائی ها مورد استفاده قرار می گرفت . پس جودو را تحت عنوان "روش ملایمت" ترجمه کرده اند.

منشا جودو از هنر رزمی جوجیتسو است و در سال ۱۹۳۲ توسط فردی ژاپنی به نام دکتر جیگارو کانو پایه گذاری شد.وی که ۲۲ سال سن داشت تصمیم گرفت سبک جدیدی بسازد که بتواند در سازندگی نسل جوان جامعه نقش به سزایی داشته باشد. پس در بین فهرست حرکات و تکنیک های جوجیوتسو آنهایی را که به نظرش می رسید برای جوانان موثر است جدا کرد و بقیه را که به نظر خطرناک می آمدند از فهرست کاری هنرجویان رزمی حذف کرد و با گذشت زمان جودو به صورت سبکی مستقل درآمد و روز به روز به موفقیتش افزوده شد.

 در سالهای ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۰ میلادی، جیگارو کانو از استادهای عالی رتبه یک کودوکان در توکیو تشکیل داد که اصول و فنون اساسی جودو را توضیح بدهد که مهمترین آنها، «کاربرد نیروی مخالف»، «کاربرد منطقی انرژی» و «همیاری و شکوفایی طبیعی» بود.

استاد جیگارو کانو در حال آموزش تکنیک های رشته جودو

 هم اکنون محل فدراسیون جهانی جودو در کودوکان ژاپن می باشد. جودو اولین رشته رزمی شرقی است که در المپیک ۱۹۶۴ توکیو وارد المپیک شد.

کمربند و درجات فنی جودو

جیگورو کانو بنیانگذار جودو اولین فردی بود که در ورزش خود از سیستم درجه بندی مدرن بر اساس رنگ کمربند استفاده کرد. ورزش های دیگری مانند کاراته و تکواندو سیستم درجه بندی بر اساس کمربند را از جودو گرفته اند. البته رنگ هایی با درجات متفاوت از جودو در این ورزش ها دیده میشود. درجات جودو با ماهر شدن در یک سری تکنیک های مشخص و تمرین منظم به هنرجویان اعطا میشود. تمام جودوکاها با یک کمربند سفید کار خود را شروع می کنند، و سپس به مرور زمان در صورت پیشرفت لازم، کمربند زرد، سبز، بنفش، سه درجه قهوه ای و در نهایت سیاه را دریافت میکنند. به درجات کمربندهای رنگی، کیو و به درجات کمربند مشکی دان می گویند. در جودو 10 درجه ی دان وجود دارد.

ورزشکاران این رشته، درجات را از Q۱۰ (کیو ۱۰) یا همان کمربند سفید آغاز و با طی مراحل Q9 تا Q1 کمربندهای زرد، سبز، بنفش و قهوه ای به درجهٔ دان یا کمربند مشکی می رسند. که کمربند مشکی از دان یک آغاز و تا دان ۱۰ ادامه می یابد.

سبک های جودو

جودوی المپیکی: معروف ترین سبک کودوکان جودو می باشد که امروزه در ایران و تمام دنیا بطور گسترده آموزش داده میشود.

جودوی آمریکایی: ترکیبی از جودو، کشتی، بوکس، جوجیتسو و ساواته است.

جوجیتسوی برزیلی: میتسویو مائدا در سال 1914 جودو را به برزیل برد. او این ورزش را به کارلوس گراسی و دیگران آموزش داد. گراسی باتوجه به اینکه در آن زمان جودو با نام "جوجیتسوی کانو" هم شناخته میشد، آن را جوجیتسوی برزیلی نامید. جوجیتسوی برزیلی بعدها راهی متفاوت از جودو را دنبال کرده و امروزه کاملا از آن متمایز است ولی میتوان آن را یکی از سبک های جودو دانست.

جودو-دو: در استرالیا، آقای ژولیوس فلک و چند تن دیگر سیستمی بر اساس تکنیک های پرتاب ابداع کردند که آن را جودودو نامیدند. آنها هدفشان را از ابداع این سبک، توسعه جودو اعلام کرده اند.

کاوایشی ریو جوجیتسو: میکونوسوکه کاوایشی سبک کاوایشی ریو جوجیتسو را با استفاده از برخی تکنیک های جودو مسابقات مدرن جودو ممنوع می باشند، ابداع کرد. این سبک هم اکنون در فرانسه آموزش داده میشود.

کوسن جودو: این سبک هم که در قرن 20 محبوبیت پیدا کرد، همانند جوجیتسوی برزیلی خیلی بیشتر از جودوی المپیکی، شبیه به ورزشی است که کانو ابداع کرد.

جودوی روسی: نکته ای جالب که در مورد این سبک میتواند گفت این است که بعضی از تکنیک های این سبک، توسط فدراسیون جهانی جودو قبول شده و وارد جودوی المپیکی شده اند. این سبک در مسابقات آزاد MMA مبارزینی نظیر ایگور زینوفیف، فدور امیلیاننکو و کارو پاریسیان را دارا می باشد.

سامبو: واسیلی اوشپکف، اولین شاگرد اروپایی کانو بود که موفق به اخد کمربند مشکی شد. او با تکنیک های رزمی دیگری که با جودو ترکیب کرد، سامبو را ابداع نمود. اوشپکف در سال 1937 بخاطر رد دستور شاگردی نکردن زیر نظر کانو، توسط مامورین سیاسی کشته شد.
 

اصطلاحات در رشته جودو

جودوکا: جودوکار
اوکِمی: تکنیک افت بی خطر (نحوهٔ صحیح زمین خوردن)
کوزوشی: کشش و بر هم زدن تعادل
مای ماواری: غلت به جلو
دوجو: محل تمرین جودو
سِن سِی: استاد
میگی: راست
هیداری: چپ
جودوگی: لباس جودو
ریتسو: بلند شو
سزا: بشین
رِی: دستور ادای احترام
هاجیمه: دستور شروع مسابقه
مَتِی: دستور توقف مسابقه
جونای: داخل
جوگای: خارج
تاتامی: تشک جودو
نه وازا: کار در خاک
توری: مبارزی که اجرای فن می کند
اوکی: مبارزی که فن بر روی او اجرا می شود
آنزا: چهار زانو نشستن
آشی وازا: تکنیکهای پا
آیومی آشی: راه رفتن معمولی
گوشین هو: روش های دفاع از خود
گوشین جوتسو: هنر دفاع از خود
هانسوکوماکی: شکستن مقررات در مسابقه
جی گوهان تای: وضعیت اصلی دفاع
جوسی کی: نشتن در مکان بالا برای جودکاران سطح بالا
کاکی: اجرای واقعی پرتاپ
کی کو: تمرین
کی گا: صدمه
کی آی: فریاد روحیه بخش
کوشی وازا: تکنیکهای کمر
مودان شا: کسی که کمربند سیاه ندارد
ناگه وازا: تکنیکهای پرتاپ کردن
اوه بی: کمربندی که روی لباس می پوشند
ری گی شاهو: تشریفات وآیین رسوم تشک
رنراکووازا: تکنیکهای ترکیبی
رنزوکووازا: تکنیکهای ادامه دار
ریسوری: تعظیم کردن در حالت ایستاده
شی آی: مسابقه
سوتای رنشو: حریف تمرینی
تای ساباکی: راه رفتن به صورت استاندارد
جودو توکویی وازا: تکنیکهای مورد علاقه
تسوکوری: وضعیت گرفتن برای پرتاپ
تسوری کومی: بال کشیدن
وازا: تکنیک
یودان شا: کسی کمربن سیاه دارد
زاری: تعظیم کردن در حلت زانو زده
نوگاره کاتا: روشهای فرار
  

فنون مورد استفاده در رشته جودو

فنون جودو در دو بخش فنون پرتابی و فنون کانست وازا و شیمه وازا قرار می گیرد:
  

ناگه وازا(فنون پرتابی):

این فنون که به فنون پرتابی شهرت دارد در سه بخش ته وازا(فنون دست)، کوشی وازا (فنون کمر) و آشی وازا (فنون پا) انجام می شود، مانند:

اوچی ماتا
اوچی گاری (فنون پا)
کوچی گاری (فنون پا)
اوسوتو گاری (فنون پا)

کاتامه وازا(کانسه، شیمه):

 کان ستسو وازا (کانسه): برگرداندن و فشردن مفصل ها به سوی مخالف و بیش از دامنه حرکت طبیعی شان

شیمه وازا: انسداد شریان های خون رسان به مغز
ناگه وازا(nage waza) تکنیکهای پرتابی
تاچی وازا (tachi - waza): تکنیکهای ایستادن
ته وازا (te-waza): تکنیکهای دست
کوشی وازا (koshi-waza):تکنیکهای مفصل رانی یا کمر
اشی وازا (ashi-waza):تکنیکهای پا یا ساق پا
سوتمی وازا (sutemi-waza): تکنیکهای فداکارانه
ماسوتمی وازا (ma-sutemi-waza): تکنیکهای خوابیده از پشت
یوکو سوتمی وازا (yoko-sutemi-waza):تکینکهای خوابیده از پهلو
نه وازا یا کاتامه وازا (ne-waza): تکنیکهای گلاویزی
اوسای کومی وازا (osaekomi-waza):کنترل کردن و نگه داشتن
شیمه وازا (shime-waza): خفه کردن
کانستسو وازا (kansetsu-waza): قفل کردن و شکستن مفاصل
آتمی وازا (atemi - waza): تکنیکهای ضربه زدن به نقاط حساس

لباس جودوکار
رقابت کنندگان باید از لباس مخصوص جودو استفاده نمایند. پیراهن این لباس باید به اندازه کافی بلند بوده و روی باسن را بپوشاند آستینها باید آزاد بوده و بلندی آن به حدی باشد که بیش از نصف طول ساعد را بپوشاند، شلوار نیز باید آزاد باشد و حد اقل تا نصف ساق پا را بپوشاند . شرکت کنندگان کمربند سفید یا قرمزی را به عرض تقریبی 5 سانتیمتر ، مورد استفاده قرار میدهند. این کمربند باید به حد کافی بلند باشد به گونه ای که دوبار دور کمر پیچیده شود و در حدود 15 سانتیمتر نیز از طرفین بعد از گره آویزان بماند. همچنین کمربند باید محکم بسته شود تا از بیرون پیراهن جلوگیری نماید.

 تاریخچه جودوی ایران و تشکیل فدراسیون جودو

در اواخر دهه 1330 دو نفر افسر پلیس به نام بهروز سرشار و انوشیروان شهیدی (مرحوم) جهت بازدید به آکادمی پلیس سوئد اعزام شدند و درآنجا با تمرینات جودو که توسط دانشجویان انجام می شد آشنا شدند.
در سال 1345 آقایان ایکیدا و ناکامورا به ایران آمده و درسالن ورزش دانشگاه پلیس با انجام نمایشاتی جودو را برای افسران دانشگاه که ورزشکار بودند و تنی چند از پرسنل سایر نیروها معرفی کردند.
در این کلاس علاوه برآقایان سرشار ، شهیدی ، سعادتمند ،مدنی و تنی چند از پرسنل تربیت بدنی نیز حضور داشتند.
ا پیگیری آقای سرشار مربی دیگری از ژاپن به نام اینوئه به مدت 6 ماه به ایران آمد و در تداوم کلاس قبلی کلاس دیگری را تشکیل که در این کلاس آقایان سرشار و شهیدی فنون تا حد کمربند مشکی را فرا گرفتند پس از مراجعت نامبرده باموافقت شهربانی آقایان سروان سرشار و ستوان سعادتمند جهت طی دوره ویژه به کودوکان ژاپن در سال 1347 اعزام و هر دو نفر در مراجعت موفق به اخذ کمربند مشکی دان یک شدند.
درسال 1352 مربی بسیار خوبی از پلیس ژاپن بنام آقای هاتاناگا به ایران آمد که زحمت زیادی برای جودو ایران و پلیس متقبل شد و اکثر جودوکاران آن زمان از کلاس وی تلمذ نمودند در همین سال یکی ازاساتید ژاپن به نام ماتسوشی تا به ایران آمد و اولین کلاس داوری را برای مربیان تشکیل و متعاقب او آقای آندرسن لین از چین تایپه در این زمینه به داوران ایرانی آموزش های داوری ارائه نمود
در 11 دیماه 1354 فدراسیون جودو ایران رسمیت یافت و آقای بهروز سرشار رئیس و آقای فکرت بعنوان دبیر فدراسیون اعلام شدند

 پس از انقلاب ، آقای فکرت سرپرست فدراسیون ورزشهای رزمی که از سال 1356 سه رشته جودو ، کاراته و تکواندو در آن ادغام شده بودند گردید و در اولین اقدام خود این سه رشته را از هم منفک و فدراسیون جودو بطور مستقل مشغول گردید.

قهرمانان ایرانی ورزش جودو

از قهرمانان این رشته ورزشی می توان به آقای محمود میران و آرش میراسماعیلی اشاره کرد.

محمود میران

محمود میران (متولد ۱۳۵۳) جودوکای ایرانی و قهرمان جودوی جهان و سرمربی تیم ملی امید ایران است.

 مدال های محمود میران

 

مسابقات جهانی

برنز

۲۰۰۱ مونیخ

+۱۰۰ کیلوگرم

بازی های آسیایی

نقره

۱۹۹۴ هیروشیما

+۹۵ کیلوگرم

نقره

۱۹۹۸ بانکوک

+۱۰۰ کیلوگرم

نقره

۲۰۰۲ بوسان

+۱۰۰ کیلوگرم

نقره

۲۰۰۶ دوحه

آزاد

برنز

۲۰۰۲ بوسان

آزاد

قهرمانی آسیا

طلا

۱۹۹۶ هوشی مین

+۹۵ کیلوگرم

نقره

۲۰۰۰ اوزاکا

آزاد

نقره

۲۰۰۷ کویت

آزاد

نقره

۲۰۰۸ ججو

آزاد

برنز

۱۹۹۳ ماکائو

+۹۵ کیلوگرم

برنز

۱۹۹۳ ماکائو

آزاد

برنز

۱۹۹۶ هوشی مین

آزاد

برنز

۱۹۹۹ ونژو

+۱۰۰ کیلوگرم

برنز

۱۹۹۹ ونژو

آزاد

برنز

۲۰۰۰ اوزاکا

+۱۰۰ کیلوگرم

برنز

۲۰۰۳ ججو

آزاد

برنز

۲۰۰۵ تاشکند

آزاد

 آرش میراسماعیلی

آرش میراسماعیلی (۱۲ اسفند ۱۳۵۹ خرم آباد) جودوکار ایرانی و قهرمان دو دوره مسابقات قهرمانی جودوی جهان در وزن ۶۶ کیلوگرم است. وی دارنده ۲ مدال طلا و ۲ مدال برنز جهانی است.

میر اسماعیلی در سال ۲۰۰۱ برای اولین بار در شهر مونیخ آلمان موفق به گرفتن مدال طلای مسابقات جهانی شد و ۲ سال بعد در اوزاکا ژاپن توانست قهرمانی جهان خود را تکرار کند او همچنین در سال ۲۰۰۵ موفق به گرفتن مدال برنز جهانی در قاهره شد و مدال برنز خود را در سال ۲۰۰۷ در ریودوژانیرو برزیل تکرار کرد. 

آرش میراسماعیلی علاقه مند بود تا بتواند مدال طلای مسابقات المپیک آتن سال ۲۰۰۴ را نیز به دست آورد او در مراحل نخست باید با حریفی از اسراییل به مبارزه می پرداخت و برای آنکه با حریف اسراییلی خود رو به رو نشود به بهانه رعایت نکردن حد وزن مجاز خود، از دور مسابقات کناره گیری کرد.آرش میراسماعیلی که انتخاب اول مجله آمریکایی اسپورتس ایلستریتد (Sports Illustrated) برای کسب مدال طلا در رشته جودو بود، حاضر به انجام مسابقه با ایهود واکس جودوکار اسرائیلی نشد و بنابر قانون المپیک، از دور مسابقات حذف شد.

مدال های آرش میر اسماعیلی

 

مسابقات جهانی

طلا

مونیخ ۲۰۰۱

۶۶ ک گ

طلا

اوزاکا ۲۰۰۳

۶۶ ک گ

برنز

قاهره ۲۰۰۵

۶۶ ک گ

برنز

ریودوژانیرو ۲۰۰۷

۶۶ ک گ

بازی های آسیایی

برنز

بانکوک ۱۹۹۸

۶۶ ک گ

نقره

دوحه ۲۰۰۶

۶۶ ک گ

مسابقات آسیایی جودو

طلا

Asian Judo Championships۱۹۹۹

۶۶ ک گ

طلا

Asian Judo Championships۲۰۰۱

۶۶ ک گ

نقره

تاشکند ۲۰۰۵

۶۶ ک گ

برنز

کویت ۲۰۰۷

۶۶ ک گ

طلا

دوحه ۲۰۰۸

۶۶ ک گ

 

 انتشار از منبع : fardisjudo-pb - fardisjudo-pb
جمعه 30 بهمن 1394 ساعت 07:36:21
  برچسب ها : جودو ,وازا ,برنز ,کمربند ,فنون ,تکنیکهای ,waza تکنیکهای ,کمربند مشکی ,آزاد برنز ,رشته جودو ,محمود میران